بعد از آماده شدن خانه كعبه براى عبادت كنندگان ، خدا به ابراهيم ع دستور مىدهد : « در ميان مردم براى حج اعلام كن تا پياده و سوار بر مركبهاى لاغر ، از هر راه دور قصد خانه خدا كنند » ( * ( وَأَذِّنْ فِي النَّاسِ بِالْحَجِّ يَأْتُوكَ رِجالًا وَعَلى كُلِّ ضامِرٍ يَأْتِينَ مِنْ كُلِّ فَجٍّ عَمِيقٍ ) * ) . « اذن » از ماده « اذان » به معنى « اعلام » و « رجال » جمع « راجل » به معنى « پياده » ، و « ضامر » به معنى حيوان لاغر ، و « فج » در اصل به معنى فاصله ميان دو كوه و سپس به جاده‌هاى وسيع اطلاق شده و « عميق » در اينجا به معنى دور است . در روايتى كه در تفسير « على بن ابراهيم » آمده مىخوانيم : « هنگامى كه ابراهيم چنين دستورى را دريافت داشت عرض كرد خداوندا ، صداى من به گوش مردم نمىرسد ، اما خدا به او فرمود : عليك الاذان و على البلاغ ! : « تو اعلام كن و من به گوش آنها مىرسانم » ! « ابراهيم » بر محل « مقام » بر آمد ، و انگشت در گوش گذارد و رو به سوى شرق و غرب كرد و صدا زد و گفت : ايها الناس كتب عليكم الحج الى البيت العتيق فاجيبوا ربكم : « اى مردم حج خانه كعبه بر شما نوشته شده ، دعوت پروردگارتان را اجابت كنيد . و خداوند صداى او را به گوش همگان حتى كسانى كه در پشت پدران و رحم مادران بودند رسانيد ، و آنها در پاسخ گفتند : لبيك اللهم لبيك ! . . . و تمام كسانى كه از آن روز تا روز قيامت در مراسم شركت مىكنند از كسانى هستند كه در آن روز دعوت ابراهيم را اجابت كردند » ( 1 ) .

--> ( 1 ) نقل با تلخيص از تفسير « على بن ابراهيم » طبق نقل نور الثقلين ج 3 ص 488 « آلوسى » نيز در « روح المعانى » و فخر رازى در تفسير كبير ذيل آيه مورد بحث ، نظير آن را با كمى تفاوت نقل كرده است .